• +90(236) 414 11 30
  • info@deryaun.com.tr
  • English

Buğdayın Coğrafyası

Buğdayın coğrafi yayılışı bakımından 30 ile 60 kuzey ve 27 ile 40 güney enlemleri arasında yoğun ziraati sözkonusudur. Deniz seviyesinden 5000 metre yükseklikte ve tropik bölgelerden kutuplara çok yakın yerlere kadar, yetişebilen çeşitleri vardır. Derin killi, tınlı-killi topraklar en iyi yetişme alanlarıdır.Optimum iklim isteği ise, yağışın çoğunlukla bahara düşmesi şartıyla yıllık 25-75 cm arasında bulunması, yetişme devresi sıcaklık ortalamasının 15 °C dolaylarında bulunmasıdır.
 
Ekonomik ve ticari öneme sahip olarak kültürlü yapılan buğday çeşitleri botanik yönden üç türe dahil edilmektedir.
 
1-Triticum aestivum
2-Triticum durum
3-Ttiticum compactum
 
Türler ve çeşitler arasındaki kalite farkları elde edilen unların kullanım amaçlarını tayin etmektedir.
 
Üç tür içerisinde en yaygın olarak yetiştirilen, renk, sertlik, yumuşaklık, dona-kurağa-hastalıklara mukavemet, olgunlaşma periyodu, öğütme özellikleri, protein miktar ve kalitesi gibi özellikler bakımından en geniş varyasyon gösteren Triticum aestivum türü, ekmeklik buğdaylar olarak değerlendirilmektedir.Triticum durum türüne ait buğday çeşitleri makarnalık buğdaylar, Triticum compactum türüne ait buğday çeşitleri de bisküvilik buğdaylardır.
 
 
 
Buğdayın ve diğer tahılların kimyasal bileşenlerinin tanenin morfolojik kısımlarına göre dağılışı farklıdır. Buğdayın başlıca bileşenlerinin ana morfolojik tabakalarına göre dağılımı Tabloda verilmiştir.
Morfolojik Kısımlar Miktarı (%) Nişasta (%) Protein (%) Selüloz (%) Yağ (%) Kül (%)
Pericarp 15 0 20 93 30 67
Testa            
Alöron            
Endosperm 82 100 72 4 50 23
Embriyo 3 0 8 3 20 10
Scutellum            
 
Buğdayın ana morfolojik tabakalarında başlıca bileşenlerinin dağılımı.
 
Buğday tanesinin morfolojik yapısı incelendiği zaman 3 temel katmandan meydana geldiği görülmektedir.
 
Endosperm (Unsu kısım) % 82-85
Bran (Kepek kısmı) % 13-15
Ruşeym ya da germ (Tohum kısmı) % 2-3 oranlarındadır.